3. Besturen

Dit wil D66:

Er komen voor de Nederlandse gemeenten zéér moeilijke financiële jaren aan. Grondverkoop stagneert, de bijdragen uit het Gemeentefonds dalen, de kosten stijgen en het Rijk laat de financiering van steeds meer taken over aan de gemeente. Voeg daarbij het verlies aan vertrouwen van burgers in de politiek, dan betekent dit dat de nieuwe raadsleden voor een enorme klus staan. De nieuwe raadsperiode vraagt om een financieel verantwoord beleid, breed gedragen door de bevolking én een transparante besluitcultuur.

Gedegen financieel beleid
Gemeenten in Nederland staan voor een moeilijke periode. Vanaf 2011 wordt er 20% gekort op het Gemeentefonds. Verdere bezuinigingen vanuit het Rijk ten aanzien van de financieringen van gemeenten zijn niet uitgesloten. Dat betekent dat eigenlijk al in de net vastgestelde begroting 2010 daarmee rekening mee gehouden had behoren te worden. Dat is niet het geval.

De makkelijkste oplossing is het verhogen van de belastingen. Hoef je niet na te denken en de burger betaalt toch wel, die heeft namelijk geen keuze. Dat is niet de weg die D66 wil gaan. Wij garanderen niet dat de gemeentelijke belastingen nooit zullen stijgen, maar wel als laatste middel.

Omdat de gemeente Heeze-Leende nagenoeg geen bouwgrond meer heeft, kunnen tal van projecten niet meer gefinancierd worden. Onze gemeente verandert van een bouwgemeente in een beheersgemeente. D66 wil voor bedrijventerreinen/ uitgifte van bouwgronden een vorm van erfpacht instellen waardoor de gemeente op lange termijn inkomsten uit haar grondbezit blijft genieten.

Er valt ook niet te ontkomen aan kostenreductie. Gemeenten mogen in tegenstelling tot de landelijke regering immers wettelijk geen begrotingstekort hebben. Het terugdringen van de kosten is voor D66 wel wat anders dan simpel bezuinigen en schrappen. Het biedt ook een kans om na te denken over de toekomst van Heeze-Leende. Welke functies zijn nodig, op welke wijze, wat is dan het resultaat en tegen welke kosten.

D66 wil dat de gemeente meer resultaat gestuurd gaat werken. Alleen geld uitgeven aan zaken die noodzakelijk zijn, een duidelijke toegevoegde maatschappelijke waarde hebben en een voor de burgers zichtbaar en meetbaar resultaat geven. De gemeente moet professioneel projectmatig plannen met duidelijke financiële kaders en risico analyse vooraf. Toetsbaarheid van het beleid wordt mogelijk door duidelijk omschreven prestatie indicatoren. Op deze manier kan al tijdens het project tijdig bijgestuurd worden. Als bij projecten bij tussentijdse meetpunten afwijkingen worden geconstateerd op gebied van duurzaamheid, financiën en voortgang meetpunten, dan zou dit een agendapunt in de gemeenteraad moeten zijn. Voortschrijdend inzicht is geen schande maar vergroot draagvlak voor beslissingen en creëert vertrouwen.

Alleen zo kan de gemeente haar waarde voor de burger bewijzen.

D66 kiest daarnaast voor professionele doelmatigheid met oog voor lange termijn en duurzaamheid. Dus: geen dingen doen maar dingen bereiken.

Altijd is de functie sturend en niet de huidige voorziening of werkwijze. D66 verwerpt het idee van korte termijn bezuinigingen op onderwijs, jeugdbeleid, sociale samenhang en leefbaarheid als deze op de lange termijn hogere kosten of problemen gaan veroorzaken. Beter is het dan juist om toch te investeren als daarmee op langere termijn een kostenreductie te behalen is. Hiermee stellen we duidelijk: wij gaan voor het totale resultaat en niet voor schijnoplossingen. Daarom wil D66 op alle gebieden uitbesteden of samenwerken als dat efficiënter, goedkoper en beheersbaar is. Om onze zelfstandigheid als gemeente te behouden is het beter om nu, op voor de burger onzichtbare en onmerkbare zaken, samenwerking en schaalvergroting te zoeken, zodat we later niet uit financiële noodzaak volledig moeten opgaan in een andere gemeente.

Daarnaast moeten inefficiëntie, bureaucratie, ambtelijke inzet zonder resultaat en onnodige regeltjes uit het gemeentelijke apparaat worden gebannen. Monitor professioneel en grijp in en stuur bij als en zodra dat nodig is. Belangrijk is ook dat de burgers en bedrijven door de gemeente worden aangesproken op de eigen verantwoordelijkheid: de gemeente is er niet voor alle problemen.


Betere dienstverlening
De vervreemding tussen burger en overheid is een zorgpunt. D66 vindt ook dat een gemeente haar toegevoegde waarde moet bewijzen. Dat kan door korte lijnen naar de burger en een hoog niveau van flexibiliteit en dienstbaarheid. De manier van werken moet doelmatig, transparant en vooral controleerbaar zijn. Juist in een kleine gemeente moet dit mogelijk zijn. De burger is er immers niet voor de overheid, de overheid is er voor de burger.

In de komende raadsperiode wil D66 meer dienstverlening op maat realiseren. Bijvoorbeeld meer gebruik van ICT en internet. Waarom kan een ondernemer wel zijn inschrijving bij de kamer van koophandel downloaden en moet je voor een simpel uittreksel uit het bevolkingsregister naar het gemeentehuis? Alle simpele aanvragen voor vergunningen, voorzieningen en andere zaken zullen zo spoedig mogelijk via internet moeten kunnen. Als de burger dat tenminste wil. Want ook een persoonlijk advies voor inwoners die dat willen moet mogelijk zijn. Hier hoort ook een betere communicatie met de burgers bij, via welk medium dan ook.

D66 ziet ook positieve effecten van een grotere lokale sturing. Het aantal taken dat wordt overgeheveld van de rijksoverheid naar gemeenten zal blijven groeien. Een sterkere samenwerking binnen de zogeheten A2 gemeenten (Heeze-Leende, Waalre, Valkenswaard en Cranendonck) is daarvoor een voorwaarde om dit allemaal te kunnen realiseren en bekostigen. D66 wil voor de uitvoering van taken als de afhandeling van vergunningen en andere aanvragen, juridische en financiële uitvoering en control meer samenwerken. Ook op specifieke strategische beleidstaken zal meer projectmatig moeten worden samengewerkt waarbij gebruik wordt gemaakt van de gezamenlijke kennis en expertise. Samenwerken voorkomt dubbel werk, is goedkoper en maakt de gemeente minder kwetsbaar. Daarvoor is wel een duidelijke visie nodig op wat de gemeente zelf moet blijven doen en wat je kunt bundelen in die samenwerking.

Inzetten op efficiency is dus belangrijk voor D66. Door de bundeling van taken, kostenbesparing en een beter gebruik van ICT en internet, is ook minder huisvesting voor de gemeente nodig. Hierop kan dan ook worden bespaard, door verhuur of anders. Voor D66 is zelfs het gemeentehuis geen ‘heilig huisje’ en het doelmatig en kostenefficiënt gebruik ervan moet bespreekbaar gemaakt worden. 


Directe invloed van mensen
Belangrijk voor D66 is het om de burger te betrekken in de besluitvorming, juist bij lastige kwesties. Door het betrekken van de burger, delen van verantwoordelijkheid en het geven van een deel van de beslissingsruimte kunnen burgers medeverantwoordelijk worden gemaakt voor hun eigen woon- en leefomgeving. Daarmee verwacht de burger ook niet meer dat de gemeente alle problemen oplost.

D66 wil daarom dat burgers ook op buurt en gemeentelijk niveau zelf beslissingen kunnen nemen. D66 is voorstander van het invoeren van een correctief en raadgevend referendum. Ook van het raadplegend referendum is D66 voorstander; dit biedt mensen de mogelijkheid zich uit te spreken over alternatieve voorstellen (meerkeuzereferendum/preferendum). Overigens is voor dit laatste geen wettelijke basis nodig. Wij vinden dat partijen zich van tevoren moeten committeren aan de uitslag van een referendum.

Naast invloed, hebben burgers ook recht op uitleg over genomen besluiten. In een jaarlijkse huis-aan-huis krant legt het college van Burgemeester en Wethouders in gewonemensentaal verantwoording af over de bereikte resultaten. Op de site van de gemeente komen daarnaast discussies over actuele onderwerpen. De gemeenteraad moet weer hét praathuis van de gemeentelijke democratie worden. Geen beslissingen in commissies en achterkamertjes, maar motivering, toetsing en verantwoording van besluiten in de gemeenteraad.